Decyzja o rozpoczęciu szkoły przez sześciolatka potrafi wzbudzić w rodzicach sporo wątpliwości. Jedno dziecko w tym wieku płynnie czyta, liczy i nie może doczekać się pierwszej klasy, podczas gdy inne nadal najlepiej czuje się w przedszkolu i potrzebuje więcej czasu na rozwój emocjonalny, dlatego pytanie, czy posyłać 6-latka do szkoły, nie ma jednej odpowiedzi dobrej dla wszystkich. Znacznie ważniejsze od samego wieku jest to, czy dziecko jest gotowe na zmianę trybu dnia, większą samodzielność i wymagania związane z nauką.
Czy posyłać 6-latka do szkoły?
W Polsce rozpoczęcie pierwszej klasy przez sześciolatka jest możliwe, ale co do zasady nie jest obowiązkowe. Obowiązek szkolny rozpoczyna się z początkiem roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat. Rodzice mogą jednak zdecydować o wcześniejszym rozpoczęciu nauki.
Sam fakt, że dziecko szybko się uczy albo potrafi już czytać, nie powinien być jedynym argumentem za posłaniem go wcześniej do szkoły. Pierwsza klasa wymaga również umiejętności funkcjonowania w grupie, wykonywania poleceń, radzenia sobie z niepowodzeniem, czekania na swoją kolej oraz pozostawania przez określony czas przy jednym zadaniu.
Warto zwrócić uwagę na to, jak sześciolatek reaguje na nowe sytuacje. Dziecko gotowe do szkoły zazwyczaj potrafi rozstać się z rodzicem bez dużego lęku, komunikuje swoje potrzeby, korzysta samodzielnie z toalety, ubiera się z niewielką pomocą i potrafi poprosić dorosłego o wsparcie.
Równie ważne są możliwości konkretnej szkoły. Znaczenie może mieć liczebność klasy, długość pobytu dziecka w świetlicy, sposób prowadzenia zajęć oraz odległość od domu. Sześciolatek, który codziennie przebywa w placówce od rana do późnego popołudnia, może odczuwać zmianę znacznie mocniej niż dziecko odbierane niedługo po zakończeniu lekcji.
Czy można posłać dziecko do szkoły rok wcześniej?
Tak. Aktualne Prawo oświatowe pozwala na rozpoczęcie szkoły podstawowej przez dziecko, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat. Odbywa się to na wniosek rodziców.
Dyrektor szkoły może przyjąć takiego sześciolatka, jeżeli w roku szkolnym poprzedzającym rozpoczęcie nauki dziecko korzystało z wychowania przedszkolnego. Jeżeli nie chodziło do przedszkola, potrzebna jest opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej stwierdzająca możliwość wcześniejszego rozpoczęcia nauki.
Oznacza to, że dziecko, które normalnie uczęszczało do przedszkola, nie musi automatycznie przechodzić dodatkowych badań w poradni tylko dlatego, że rodzice chcą posłać je do szkoły jako sześciolatka.
Warto jednak odróżnić formalną możliwość rozpoczęcia szkoły od rzeczywistej gotowości dziecka. Przepisy określają warunki przyjęcia, ale nie powiedzą rodzicowi, czy właśnie jego syn lub córka będzie dobrze czuć się w pierwszej klasie.
Przed podjęciem decyzji dobrze porozmawiać z nauczycielem wychowania przedszkolnego. To osoba, która przez wiele godzin obserwuje dziecko podczas zajęć, zabawy, wykonywania poleceń i kontaktów z rówieśnikami. Taka opinia może być znacznie bardziej wartościowa niż porównywanie dziecka z rodzeństwem lub dziećmi znajomych.
Jak rozpoznać, czy 6-latek jest gotowy do szkoły?
Gotowość szkolna nie oznacza wyłącznie wiedzy. Dziecko nie musi przed pierwszym września znać materiału z pierwszej klasy. Powinno natomiast dysponować umiejętnościami, które pozwolą mu tę wiedzę zdobywać.
Warto obserwować kilka obszarów jednocześnie. Sześciolatek powinien w miarę sprawnie komunikować się z dorosłymi i rówieśnikami, rozumieć kierowane do niego polecenia oraz potrafić powiedzieć, czego potrzebuje. Istotna jest także sprawność ruchowa i manualna, potrzebna później między innymi podczas pisania, wycinania czy pracy przy stoliku.
Bardzo ważna jest dojrzałość emocjonalna. Pierwsza klasa oznacza sytuacje, w których coś może się nie udać. Dziecko może napisać literę gorzej od kolegi, pomylić odpowiedź albo nie zostać wybrane do zabawy. Jeśli każda taka sytuacja powoduje bardzo silną reakcję i dziecko długo nie potrafi wrócić do równowagi, dodatkowy rok w przedszkolu może okazać się korzystny.
Nie oznacza to oczywiście, że sześciolatek rozpoczynający szkołę ma zachowywać się jak starsze dziecko. Nadal ma prawo być ruchliwy, potrzebować zabawy, popełniać błędy i męczyć się szybciej niż starsi uczniowie.
Czy 5-latek może iść do 1 klasy?
Co do zasady wcześniejsze rozpoczęcie szkoły podstawowej dotyczy dziecka, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat. Oznacza to, że dziecko, które przez cały dany rok pozostaje pięciolatkiem, nie może rozpocząć pierwszej klasy na zasadach przewidzianych dla sześciolatków.
Czasem zamieszanie wynika ze sposobu liczenia wieku dziecka. Pierwszoklasista rozpoczynający naukę 1 września może mieć jeszcze faktycznie 5 lat, jeśli jego szóste urodziny przypadają na przykład w październiku lub grudniu tego samego roku. W rozumieniu przepisów jest to jednak dziecko, które w danym roku kalendarzowym kończy 6 lat, dlatego może rozpocząć pierwszą klasę wcześniej.
Przykładowo dziecko urodzone 20 listopada 2021 roku może rozpocząć pierwszą klasę we wrześniu 2027 roku, choć w dniu rozpoczęcia zajęć nadal będzie miało 5 lat. W listopadzie ukończy 6 lat i właśnie dlatego spełnia kryterium wieku.
Czy 6-latek musi umieć czytać?
Nie. Umiejętność samodzielnego czytania nie jest warunkiem rozpoczęcia pierwszej klasy. Rodzice nie powinni więc oceniać gotowości szkolnej wyłącznie na podstawie tego, czy dziecko potrafi przeczytać całe zdanie.
Wychowanie przedszkolne ma przygotowywać dziecko do dalszej nauki, w tym rozwijać umiejętności potrzebne do późniejszego czytania i pisania. Sześciolatek nie musi zatem przed rozpoczęciem pierwszej klasy samodzielnie czytać książek czy płynnie zapisywać zdań.
Jeżeli zna litery i próbuje samodzielnie czytać, jest to oczywiście zaleta. Nie należy jednak przyspieszać nauki za wszelką cenę ani robić z czytania testu decydującego o pójściu do szkoły.
Znacznie ważniejsze może być to, czy dziecko rozumie prostą opowieść, potrafi opowiedzieć o wydarzeniach, słucha czytanego tekstu, komunikuje się w sposób zrozumiały i interesuje się książkami. Są to dobre fundamenty pod późniejszą naukę.
Co powinien umieć 6-latek przed pierwszą klasą?
Nie istnieje lista, na której rodzic powinien odhaczyć kilkadziesiąt umiejętności, aby dopuścić dziecko do szkoły. Można jednak zwrócić uwagę na praktyczne zachowania ułatwiające funkcjonowanie w pierwszej klasie.
Dobrze, jeżeli dziecko potrafi przedstawić się, zna swoje podstawowe dane, komunikuje potrzeby oraz wykonuje proste polecenia składające się z kilku czynności. Przydaje się również umiejętność skupienia uwagi przez pewien czas, choć nie należy oczekiwać od sześciolatka koncentracji charakterystycznej dla nastolatka.
Dziecko powinno radzić sobie z podstawowymi czynnościami samoobsługowymi. Zakładanie kurtki, korzystanie z toalety, jedzenie drugiego śniadania czy pilnowanie swoich rzeczy wydają się drobiazgami, ale w szkolnej codzienności mają duże znaczenie.
Warto również sprawdzić, czy sześciolatek potrafi funkcjonować wśród dzieci bez ciągłej pomocy dorosłego. Powinien stopniowo uczyć się współpracy, przestrzegania zasad i rozwiązywania drobnych konfliktów.
A jeśli dziecko świetnie liczy, ale emocjonalnie nie jest gotowe?
To sytuacja, która może się zdarzyć, ponieważ rozwój dzieci nie przebiega równomiernie. Sześciolatek może czytać książeczki przeznaczone dla starszych dzieci i wykonywać działania matematyczne, a jednocześnie bardzo źle znosić przegraną, rozłąkę z rodzicem czy zmianę planu dnia.
W takiej sytuacji nie warto patrzeć wyłącznie na zdolności poznawcze. Szkoła to nie tylko zadania w zeszycie. To również hałas na przerwach, duża grupa innych dzieci, konieczność przestrzegania zasad, samodzielne pilnowanie swoich rzeczy oraz funkcjonowanie według ustalonego planu.
Dodatkowy rok w przedszkolu nie musi oznaczać zatrzymania rozwoju zdolnego dziecka. Można w tym czasie rozwijać jego zainteresowania, czytać trudniejsze książki, prowadzić eksperymenty, odwiedzać muzea czy wprowadzać bardziej wymagające gry logiczne.
Czy późne urodziny mają znaczenie?
Mogą mieć, chociaż miesiąc urodzenia sam w sobie nie przesądza o gotowości szkolnej. W tej samej klasie może znaleźć się dziecko urodzone w styczniu oraz dziecko urodzone w grudniu. Różnica wieku między nimi wynosi niemal rok, co na początku edukacji jest stosunkowo dużą częścią życia dziecka.
Dlatego w przypadku sześciolatków warto patrzeć na rozwój indywidualnie. Dziecko urodzone w styczniu może mieć we wrześniu 6 lat i 8 miesięcy, natomiast grudniowy sześciolatek rozpoczynający szkołę wcześniej będzie miał jeszcze zaledwie 5 lat i 8 miesięcy.
Nie oznacza to, że młodsze dziecko na pewno sobie nie poradzi. Niektóre dzieci rozwijają się bardzo szybko i świetnie odnajdują się wśród starszych kolegów. Wiek warto jednak wziąć pod uwagę razem z dojrzałością emocjonalną, samodzielnością i opinią nauczyciela.
Jaki rocznik idzie do 1 klasy w 2027?
Jeżeli obowiązujące obecnie zasady nie zmienią się przed rozpoczęciem roku szkolnego 2027/2028, obowiązek szkolny we wrześniu 2027 roku obejmie przede wszystkim dzieci urodzone w 2020 roku. W 2027 roku kończą one 7 lat, czyli osiągają wiek, z którym związane jest rozpoczęcie obowiązku szkolnego.
Do pierwszej klasy w 2027 roku mogą również pójść dzieci urodzone w 2021 roku, czyli kończące wówczas 6 lat, jeśli rodzice zdecydują się na wcześniejsze rozpoczęcie nauki i zostaną spełnione wymagane warunki.
W praktyce pierwsza klasa w roku szkolnym 2027/2028 może więc składać się zarówno z dzieci z rocznika 2020, jak i z części dzieci z rocznika 2021. Nie oznacza to jednak, że wszystkie sześciolatki z rocznika 2021 muszą rozpocząć szkołę. Dla nich wcześniejsze rozpoczęcie edukacji szkolnej pozostaje decyzją rodziców.
Kiedy lepiej zostawić sześciolatka jeszcze rok w przedszkolu?
Dodatkowy rok warto poważnie rozważyć, jeśli dziecko wyraźnie nie chce iść do szkoły, szybko męczy się podczas wykonywania zadań, ma duże trudności z koncentracją albo bardzo źle radzi sobie z rozłąką z rodzicem.
Znaczenie mogą mieć również trudności w komunikacji, duża niesamodzielność, problemy z funkcjonowaniem w grupie czy bardzo silne reakcje na niepowodzenia. Żaden pojedynczy sygnał nie przesądza jednak o decyzji.
Najlepiej spojrzeć na dziecko całościowo i porozmawiać z nauczycielem prowadzącym grupę przedszkolną. Jeżeli wątpliwości pozostają duże, pomocna może być również konsultacja w poradni psychologiczno-pedagogicznej.
Warto pamiętać, że sześciolatek, który nie rozpoczyna wcześniej szkoły, jest objęty obowiązkowym rocznym przygotowaniem przedszkolnym. Ten czas nie jest więc po prostu kolejnym rokiem swobodnego pobytu w przedszkolu, ale okresem przygotowania do rozpoczęcia edukacji szkolnej.
Kiedy wcześniejsze rozpoczęcie szkoły może być dobrym wyborem?
Szkoła w wieku sześciu lat może być dobrym rozwiązaniem dla dziecka, które wyraźnie potrzebuje nowych wyzwań, jest samodzielne, chętnie uczestniczy w zajęciach, dobrze odnajduje się w grupie i potrafi stosunkowo długo koncentrować się na zadaniu.
Dobrym sygnałem jest również autentyczna ciekawość dziecka. Jeżeli samo pyta o szkołę, chce poznawać litery, liczby i świat, a nowe zadania sprawiają mu przyjemność, pierwsza klasa może stać się naturalnym kolejnym etapem.
Nie warto jednak wysyłać sześciolatka wcześniej tylko dlatego, że zrobiły tak inne rodziny albo że rodzic obawia się, iż dodatkowy rok przedszkola będzie rokiem straconym. Tak samo nie należy automatycznie zatrzymywać dziecka dlatego, że jest najmłodsze w grupie.
Najważniejszym pytaniem nie jest więc to, czy przeciętny sześciolatek powinien iść do szkoły, lecz czy konkretne dziecko jest gotowe, aby rozpocząć ten etap właśnie teraz. Jeżeli potrafi funkcjonować samodzielnie, dobrze odnajduje się w grupie, jest ciekawe świata i emocjonalnie radzi sobie z nowymi wymaganiami, wcześniejsze rozpoczęcie pierwszej klasy może być rozsądną decyzją. Jeśli natomiast potrzebuje jeszcze czasu, pozostanie przez kolejny rok w środowisku przedszkolnym również może być wartościowym okresem jego rozwoju.
Źródło: www.kobiecegadzety.pl
