Pita i lawasz należą do pieczywa płaskiego, dlatego na pierwszy rzut oka mogą wydawać się bardzo podobne. Oba wypieki podaje się do mięsa, warzyw, past i sosów, jednak różnią się grubością, sposobem przygotowania oraz zastosowaniem. Wybór odpowiedniego pieczywa ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy chcemy przygotować kebab, wrap, kanapkę z nadzieniem albo dodatek do hummusu.
Jaka jest różnica między pitą a lawaszem?
Pita jest niewielkim, najczęściej okrągłym i stosunkowo grubym plackiem. W czasie pieczenia jej wnętrze może napełnić się parą, dzięki czemu pomiędzy warstwami ciasta powstaje charakterystyczna kieszonka. Po przekrojeniu można włożyć do niej mięso, falafel, sałatkę, warzywa i sos.
Lawasz jest zazwyczaj znacznie cieńszy, większy i bardziej elastyczny. Nie tworzy wyraźnej kieszeni, dlatego nadzienie układa się na jego powierzchni, a następnie całość zwija podobnie jak rulon. Tradycyjny ormiański lawasz przygotowuje się z prostego ciasta na bazie mąki pszennej i wody, rozciąga na cienki płat, a następnie piecze na ścianie glinianego pieca. UNESCO wpisało tradycję przygotowywania ormiańskiego lawaszu na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
Najłatwiej zapamiętać różnicę w ten sposób: pitę najczęściej się rozcina i wypełnia, a lawasz rozkłada, obkłada składnikami i zwija.
Czy lawasz i pita to to samo?
Lawasz i pita nie są tym samym rodzajem pieczywa, mimo że oba należą do szerokiej grupy płaskich chlebów. Różnią się przede wszystkim strukturą. Pita jest bardziej puszysta, miękka i grubsza, natomiast lawasz zwykle przypomina bardzo cienki arkusz ciasta.
Inny jest też sposób podawania. Pita może pełnić funkcję kieszonki, która utrzymuje składniki wewnątrz. Lawasz wykorzystuje się do przygotowania zawijanych kanapek, rulonów i przekąsek krojonych na mniejsze kawałki. Można również podawać go obok dań, odrywać fragmenty i nabierać nimi pasty lub sosy.
Nie każdy produkt sprzedawany jako pita ma jednak wyraźną kieszeń. Jeżeli placek był pieczony w zbyt niskiej temperaturze albo ciasto nie napęczniało równomiernie, warstwy mogą się nie rozdzielić. Nadal będzie to pita, ale trudniej wykorzystać ją do nadziewania.
Lawasz także występuje w różnych odmianach. Może być miękki i giętki bezpośrednio po upieczeniu albo cienki i suchy po dłuższym przechowywaniu. Tradycyjnie wysuszony chleb można ponownie zwilżyć, aby odzyskał elastyczność. UNESCO opisuje lawasz jako bardzo cienkie pieczywo, które może być zwijane wokół sera, ziół lub mięsa.
Jak powstaje pita?
Ciasto na pitę przygotowuje się zazwyczaj z mąki pszennej, wody, drożdży i soli. W niektórych przepisach pojawia się również niewielka ilość oliwy albo cukru. Po wyrobieniu i wyrośnięciu ciasto dzieli się na porcje, rozwałkowuje na okrągłe placki i piecze w bardzo wysokiej temperaturze.
Pod wpływem ciepła wilgoć zawarta w cieście szybko zamienia się w parę. Jeżeli powierzchnia placka zdąży się ściąć, para rozdziela jego warstwy i unosi górną część. Po wyjęciu z pieca pita opada, ale w środku pozostaje przestrzeń umożliwiająca późniejsze nadzianie.
Dobrze przygotowana pita powinna być miękka i sprężysta. Zbyt długie pieczenie może ją wysuszyć, przez co podczas otwierania zacznie pękać. Przed nadziewaniem warto lekko ją podgrzać, szczególnie jeśli była przechowywana w lodówce.
Jak przygotowuje się lawasz?
Tradycyjny lawasz powstaje z prostego ciasta, które rozwałkowuje się i rozciąga na bardzo cienkie płaty. W Armenii ciasto umieszcza się na specjalnej poduszce, a następnie przykleja do gorącej ściany tradycyjnego glinianego pieca. Wypiek trwa krótko, zazwyczaj od kilkudziesięciu sekund do około minuty.
W warunkach domowych lawasz można upiec na mocno rozgrzanej patelni, kamieniu do pizzy albo blasze. Najważniejsze jest cienkie rozwałkowanie ciasta i krótka obróbka, ponieważ zbyt długie pieczenie szybko zmienia miękki placek w kruchy arkusz.
Świeżo przygotowane placki warto układać jeden na drugim i przykrywać ściereczką. Para zatrzymana pomiędzy warstwami pomaga zachować elastyczność. Suchy lawasz można wykorzystać jako chrupiący dodatek albo delikatnie zwilżyć przed zwijaniem.
Do czego najlepiej wykorzystać pitę?
Pita jest dobrym wyborem, gdy nadzienie ma zostać zamknięte w środku i wygodnie jedzone bez sztućców. Można przygotować z niej kanapkę z grillowanym kurczakiem, falafelem, warzywami, serem, hummusem albo pastą z tuńczyka.
Przed napełnieniem placek należy przekroić na pół albo odciąć jego górną część. Kieszeń warto otwierać delikatnie palcami, ponieważ cienka ścianka może łatwo pęknąć. Podgrzanie pieczywa przez kilkanaście sekund zwiększa jego elastyczność.
Pita pasuje również do dań podawanych na talerzu. Można pokroić ją w trójkąty, podpiec i serwować z hummusem, pastą z bakłażana lub jogurtowym dipem. Po posmarowaniu oliwą i doprawieniu ziołami może zastąpić grzanki.
Do czego nadaje się lawasz?
Lawasz najlepiej sprawdza się do zwijania. Na placku można rozłożyć mięso, warzywa, ser, sałatę i niewielką ilość sosu, pozostawiając wolne brzegi. Następnie dolną część podwija się do środka, boki składa, a całość ciasno roluje.
Tak przygotowany rulon można jeść od razu albo krótko podgrzać na patelni lub grillu kontaktowym. Ciepło sprawia, że placek lekko się przypieka, a nadzienie pozostaje zwarte. Zbyt duża ilość sosu może jednak rozmiękczyć cienkie ciasto i doprowadzić do jego rozerwania.
Lawasz nadaje się także do przygotowania roladek na zimno. Posmarowany serkiem, hummusem albo pastą warzywną można zwinąć, schłodzić, a później pokroić na niewielkie kawałki. Suchy placek może natomiast zostać połamany i wykorzystany jako chrupiący dodatek do zup lub sałatek.
Czym różni się lawasz od tortilli?
Lawasz i tortilla mogą wyglądać podobnie, szczególnie gdy są sprzedawane jako cienkie, okrągłe placki. Tradycyjnie mają jednak inne pochodzenie i skład. Lawasz jest pieczywem związanym z kuchnią ormiańską i innymi tradycjami regionu Kaukazu oraz Azji Zachodniej. Tortilla pochodzi z kuchni Meksyku.
Najstarsza i najbardziej charakterystyczna tortilla powstaje z kukurydzy poddanej nixtamalizacji. Powszechnie dostępne są również tortille pszenne, zawierające mąkę pszenną, wodę, sól oraz tłuszcz. W gotowych produktach mogą występować dodatkowo substancje utrzymujące miękkość i przedłużające trwałość.
Tradycyjny lawasz ma prostszy skład i zwykle jest cieńszy. Tortilla pszenna bywa bardziej zwarta, tłustsza i odporniejsza na wilgotne nadzienie. Dzięki temu dobrze nadaje się do burrito, quesadilli i tacos przygotowanych z miękkiego placka.
W praktyce lawasz może zastąpić tortillę w wielu daniach, ale efekt będzie nieco inny. Cienki placek tworzy delikatniejszą warstwę wokół nadzienia i łatwiej pęka po przesuszeniu. Tortilla jest często bardziej sprężysta i lepiej znosi składanie kilku warstw.
Co jest bardziej kaloryczne: pita czy lawasz?
Nie da się jednoznacznie powiedzieć, że pita zawsze jest bardziej kaloryczna od lawaszu albo odwrotnie. Wartość energetyczna zależy od receptury, ilości tłuszczu, rodzaju mąki, wilgotności i gramatury pojedynczego placka.
W przeliczeniu na 100 g oba rodzaje pieczywa mogą mieć zbliżoną kaloryczność, ponieważ ich podstawowym składnikiem jest mąka. Większa różnica pojawia się przy porównaniu jednej sztuki. Duży lawasz może ważyć więcej niż mała pita, mimo że jest znacznie cieńszy. Z kolei gruba pita może mieć więcej ciasta na niewielkiej powierzchni.
Najbardziej miarodajne jest porównanie etykiet:
- liczby kilokalorii w 100 g produktu,
- masy jednej pity albo jednego płata lawaszu,
- zawartości tłuszczu, błonnika i soli.
Nie warto oceniać kaloryczności wyłącznie na podstawie grubości. Cienki placek może być bardzo duży, a jego cała powierzchnia dostarczyć więcej energii niż niewielka pita. Znaczenie ma również nadzienie, które często zawiera znacznie więcej kalorii niż samo pieczywo.
Czy pita lub lawasz mogą być dobrym wyborem na diecie?
Oba rodzaje pieczywa mogą znaleźć się w zbilansowanym sposobie odżywiania. Najważniejsze są wielkość porcji, skład produktu oraz dodatki. Placek wypełniony warzywami, źródłem białka i umiarkowaną ilością sosu będzie miał inny skład niż wersja z dużą ilością tłustego mięsa, sera i majonezowego dressingu.
Przy redukcji masy ciała warto zważyć jedną sztukę i sprawdzić jej wartość energetyczną. Duży lawasz można czasem podzielić na dwie porcje. Do pity nie trzeba natomiast wkładać nadzienia aż po same brzegi.
Produkty pełnoziarniste mogą zawierać więcej błonnika, ale określenie ciemny nie zawsze oznacza użycie pełnego przemiału. Najlepiej przeczytać skład i sprawdzić, czy mąka pełnoziarnista znajduje się na początku listy.
Jak przechowywać pitę i lawasz?
Pita szybko traci miękkość po pozostawieniu na powietrzu. Najlepiej przechowywać ją w szczelnym opakowaniu i zużyć zgodnie z terminem podanym przez producenta. Przed podaniem można skropić ją niewielką ilością wody i krótko podgrzać.
Miękki lawasz również wymaga zabezpieczenia przed wysychaniem. Po otwarciu warto szczelnie zawinąć opakowanie albo umieścić placki w zamykanym pojemniku. Jeśli stwardnieją, można lekko zwilżyć ich powierzchnię i przykryć ściereczką.
Oba rodzaje pieczywa można zamrozić. Poszczególne placki dobrze jest oddzielić papierem do pieczenia, aby później wyjąć tylko potrzebną liczbę sztuk. Rozmrażanie w zamkniętym opakowaniu pomaga ograniczyć utratę wilgoci.
Co wybrać do kebaba, a co do falafela?
Do kebaba w formie zawijanego rulonu wygodniejszy będzie lawasz. Jego duża powierzchnia pozwala rozłożyć składniki cienką warstwą i ciasno je zwinąć. Po krótkim przypieczeniu placek lepiej utrzymuje kształt.
Pita będzie dobrym wyborem do falafela, mięsa lub warzyw podawanych w kieszeni. Nadzienie pozostaje w środku, dzięki czemu kanapkę można wygodnie trzymać w dłoni. Trzeba tylko uważać, aby sos nie zgromadził się na dnie i nie rozmoczył pieczywa.
Do domowych wrapów, roladek i przekąsek krojonych na kawałki lepiej pasuje lawasz. Do hummusu, past i prostych kanapek z nadzieniem wygodniejsza może być pita. Ostateczny wybór zależy więc nie od tego, który wypiek jest lepszy, lecz od sposobu podania i ilości składników.
Źródło: www.kobiecegadzety.pl
